Uitgelicht: De praktijk van een diaken vluchteling
Een Mauro met 'geluk'?(uit de dagelijkse praktijk
De Protestantse Wijkgemeente Zeist-West heeft het Charter van Groningen ondertekend. Het Charter stelt dat het een taak van kerken is zich in te zetten voor vluchtelingen in nood.
Zo staat het verwoord in de "Handreiking voor diakenen" van 2006 van genoemde wijkgemeente. En zo is dat een van de taken die een diaken met als opdracht de belangen van vluchtelingen te behartigen, op zich neemt.
Enkele honderden kerken in ons land zijn Charter-kerk. Ook Zeist kent er een aantal. Een deel van dit stukje diakonaat speelt zich af achter de schermen, omdat het de vluchteling en zijn belangen kan schaden wanneer te veel zich in de openbaarheid afspeelt. Of omdat het om een stukje persoonlijke begeleiding / ondersteuning vraagt en privacy beschermt dient te worden.
Zo kan het gebeuren dat er een beroep op je gedaan wordt door anderen omdat de regelgeving in Nederland hùn ondersteuning niet langer mogelijk maakt. En Charter-kerken zijn 'vrij' in noodsituaties te handelen naar goeddunken.
Wat doe je bij een telefoontje over een soort " Mauro"? Een minderjarige alleenstaande asielzoeker in Zeist die18 jaar wordt, in de eindexamenklas VWO zit en een veelbelovende toekomst voor zich heeft? Een jongen die zijn rol in onze samenleving kan en wil spelen. Woorden uit de mond van de schoolleiding. Familie in land van herkomst heeft hij niet meer. Allen zijn, later dan hij, gevlucht naar Canada: weg van de gruwelijke oorlog in Afghanistan. Zelf is "Mauro" vanwege een eer-wraak kwestie door zijn ouders enkele jaren eerder het land uitgewerkt met behulp van een mensensmokkelaar: een noodgreep omdat zij vreesden voor zijn leven. Zo komt een puber van 14-15 jaar in ons land terecht!! Hij wordt opgevangen volgens de regels, gaat naar school, krijgt Nederlandse vrienden en leert de taal. Hoe herkenbaar van vergelijkbare situaties, die elders in ons land zich afspelen en de aandacht van de media weten te trekken.
En dan wordt je 18 en valt alles weg: je mag geen opleiding volgen en niet werken. Een plek om te wonen / te slapen heb je niet meer. Je kunt niet terug: je familie is weg en de dreiging van "toen" is er voor jou nog steeds. Mensen zijn van je gaan houden, zetten zich in en zoeken een oplossing. De school, die je moest laten gaan, je vrienden en hun ouders, die het ook niet weten en de organisatie die tot heden je voogd was.
We schrijven 2005. Er is nog maar èèn weg naar een toekomst: door-migreren naar je familie in Canada. Je wilt eigenlijk niet want je voelt je intussen thuis in Nederland. Er liggen vier lange jaren tussen jou en je ouders. Vier jaar waarin je gegroeid bent naar volwassenheid zonder hun begeleiding in een totaal andere cultuur en leefwereld. Maar je hebt geen keus. Die maak je dus.
En dan begint een proces (lijdensweg?) van zes jaar. Een proces dat je helemaal zelf moet ontdekken. Niemand weet hoe het moet, wat er nodig is. Het enige wat de instanties je kunnen vertellen is, dat je een visum voor Canada in je paspoort moet zien te krijgen. Als je dat hebt zal Nederland je ticket betalen. Speurtochten naar de benodigde documentatie en financiën, maandenlange wachtperioden, volgen. Je vrienden blijven je trouw, maar zij werken aan hun toekomst. Jij blijft achter. Probeert nog wat te studeren, gestimuleerd door je vroegere school, die je tot de laatste dag met een leraren-fondsje in leven houdt. Maar je kunt je niet goed concentreren. Later ontdek je je geloof (Islam), leert jezelf Arabisch en gaat de Koran bestuderen. We kunnen daarover van gedachten wisselen. Het houdt je overeind: het geloof en vertrouwen dat er uiteindelijk ook voor jou een toekomst zal zijn op deze aarde: Insya' Allah (zo God wil). Met die woorden laat je me steeds weer achter na een gesprek dat bedoeld is om jòu te bemoedigen. Bij onze laatste ontmoeting thuis geven we je een Abrahamitische zegenbede mee, afgerond met de woorden uit het bekende kinderlied: Neem uw tent op, ga op reis, naar het land dat ik u wijs.
En zo wordt het 22 november 2011. De dag waarop deze gelukkige Mauro met een one-way ticket, nadrukkelijk begeleid door de autoriteiten van Schiphol, achter de douane verdwijnt: op weg naar zijn toekomst. Mij achterlatend met het gevoel een bijzondere, diakonale ervaring rijker te zijn.
Els Brouwer, december 2011
(C) 2005 - Alle rechten voorbehouden - PKN Zeist-West